غلامحسين افضل الملك
17
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
بهيأت باشكوهى باقى است . از ابتداى قشلاق تا پاده كه آمدم بيست و هشت نهر پرآب ديدم كه در اين فصل كمآبى هر نهرى يك سنگ و دو سنگ و سه سنگ و پنج سنگ و هفت - سنگ آب داشت كه از وسط جاده ميگذرد . اين آبها تمام از « قزّان چاى » از پشت كوه مىآيد كه از رودخانهء فيروزكوه منشعب مىشود . قزانچاى يكى از دهات فيروزكوه است . ديگر از پاده آب فيروزكوه بند مىآيد ، ديگر آب و آبادانى ديده نمىشود مگر نزديك ده نمك كه « رحمت اللّه خان » اسانلو در وسط بيابان بنائى تازه ساخته و نيمسنگ آب از كوه در آنجا جارى است . خلاصه از پاده رانديم تا بدهنمك رسيديم . امروز در دهنمك توقف شد . دهنمك جزء بلوكخوار است . بسيار بدجائى است . آب بسيار شورى دارد كه نمىتوان خورد اما هندوانه و خربوزهء شيرينى در اينجا به عمل ميآيد . كاروانسراى شاه عباسى در اينجا ساخته شده است كه زوار راحت هستند . صد خانواده در دهنمك ساكن هستند . آب اينجا از قريهء « رومه » و « قالىباف » مىآيد . رومه و قالىباف جزء فيروزكوه مازندران است كه تا اينجا دو فرسخ مسافت دارد و پشت كوه است . در رومه و قالىباف سه چهار خانوار بيشتر رعيّت ساكن نيست . شب جمعه دهم از دهنمك كه آخر منزل بلوكخوار و در جزء جمع تهران است حركت كرده به طرف « لاسگرد » كه جزء خاك سمنان است رانديم . مسافت راه هفت فرسنگ است تا سر چهار فرسنگى بهيچوجه آب و آبادانى نيست مگر آنكه در سر چهار فرسنگى قريه و مزرعهء مختصرى تازه احداثكرده و غرس اشجار نمودهاند و موسوم به « عبد اللّهآباد » است . آب اينجا از دو فرسخى از دهى ميآيد كه آن هم موسوم به عبد اللّهآباد است و جزء فيروزكوه است . در عبد اللّهآباد قهوهخانهايست كه براى آسايش عابرين سبيل باعث راحتى است . قلعه و كاروانسراى مختصرى دارد . آب عبد اللّهآباد شور است . از اينجا به بعد هرچه مسافت طى شود جزء خاك سمنان است . قبل از آنكه به عبد اللّه - آباد برسيم پهلوى جاده طرف دست راست قلعهء كوچكى ديده شد كه بالاى آن برجى